แผนกกายภาพบำบัด

บริการและการรักษา

โรคทางระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ — ผู้ป่วยที่มีอาการปวดกล้ามเนื้อทั้งเฉียบพลันและเรื้อรัง ปวดข้อต่าง ๆ เช่น ปวดไหล่ ปวดคอ ปวดหลัง ปวดขา ปวดเข่า อาการข้อติดแข็งและกล้ามเนื้ออ่อนแรงจากการใส่เฝือก อาการข้อเคล็ดขัดยอก แพลง ซ้น การฟื้นฟูผู้ป่วยกระดูกหัก การอักเสบ (ไหล่ติด) การเสื่อมของข้อ การบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา เป็นต้น

โรคระบบประสาท — ส่วนใหญ่เป็นผู้ป่วยอัมพาต ทั้งอัมพาตครึ่งท่อน อัมพาตครึ่งซีก อัมพาตที่ใบหน้า รวมถึงการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อจากเส้นประสาทส่วนปลายถูกรบกวน การฟื้นฟูในกลุ่มนี้เน้นการทำให้กล้ามเนื้อแข็งแรงขึ้น ฝึกการช่วยเหลือตนเองในกิจวัตรประจำวัน หรือการใช้อุปกรณ์ช่วยได้อย่างเหมาะสม และที่สำคัญผู้ป่วยควรได้รับการรักษาทางกายภาพบำบัดโดยเร็วที่สุด เพื่อป้องกันและลดความพิการซ้ำซ้อน

โรคระบบหายใจและหลอดเลือด — ผู้ป่วยที่มีปัญหาการคั่งของเสมหะ หายใจหอบ ปอดแฟบ หรือไอไม่ได้ กายภาพบำบัดช่วยขับเสมหะด้วยการเคาะปอด การจัดท่าระบายเสมหะ การออกกำลังกายบริหารปอด และการฝึกไอ

เครื่องมือและอุปกรณ์ทางกายภาพบำบัด

1. เครื่องอัลตราซาวนด์ (Ultrasound) — ให้กระแสไฟฟ้าความถี่สูง 0.8–1.0 MHz กระทำต่อคริสตัล ทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนผ่านตัวกลาง เช่น เจลและน้ำ แล้วเปลี่ยนเป็นความร้อนในเนื้อเยื่อชั้นลึกได้ถึงกระดูก เหมาะสำหรับข้อต่อที่มีเนื้อเยื่อปกคลุมหนา เช่น ข้อสะโพก ข้อไหล่ ขณะรักษาจะรู้สึกอุ่น ๆ เท่านั้น ใช้เพื่อลดอาการปวด รักษาการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อและข้อต่อชั้นลึก เพิ่มความยืดหยุ่นของเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน และลดอาการบวมจากการอักเสบระยะเฉียบพลัน
2. เครื่องดึงหลังและเครื่องดึงคอ (Pelvic and Cervical Traction) — บรรเทาอาการจากเส้นประสาทถูกกดทับ จากช่องว่างระหว่างกระดูกแคบลงหรือหมอนรองกระดูกเสื่อมที่กระดูกต้นคอ สันหลังส่วนอก และส่วนเอว ซึ่งมักมีอาการปวดร้าวหรือชาร้าวลงแขนหรือขา ความรู้สึกผิวหนังผิดปกติ หรือกล้ามเนื้อแขนขาอ่อนแรง การดึงด้วยน้ำหนักที่เหมาะสมช่วยเปิดช่องว่างของกระดูกสันหลังเพื่อลดการกดทับ ใช้เวลาประมาณ 20 นาทีต่อการรักษา 1 ครั้ง
3. เครื่องกระตุ้นไฟฟ้า (Electrical Stimulation) — ใช้ไฟฟ้ากระตุ้นกล้ามเนื้อเพื่อลดปวด เพิ่มการไหลเวียนของเลือด ชะลอการฝ่อลีบของกล้ามเนื้อ ป้องกันการเกิดพังผืดในกล้ามเนื้อ กระตุ้นการเรียนรู้ใหม่ของกล้ามเนื้อ และลดการเกร็ง ขณะกระตุ้นผู้ป่วยจะรู้สึกถึงการหดคลายของกล้ามเนื้อ ใช้เวลาประมาณ 20 นาทีต่อ 1 จุด
4. เครื่องให้ความร้อนด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าช่วงสั้น (Short Wave Diathermy) — ลดอาการปวดของกระดูกและข้อต่อจากการบาดเจ็บหรือการเสื่อมสภาพ ด้วยการเหนี่ยวนำขั้วแม่เหล็กไฟฟ้าให้เกิดความร้อนภายในกระดูกและข้อต่อ ผู้ป่วยจะรู้สึกอุ่นลึก ๆ ใช้เวลาประมาณ 20 นาทีต่อ 1 จุด
5. แผ่นประคบร้อน (Hot Pack) — บรรเทาอาการปวดของกระดูกและกล้ามเนื้อ ลดความตึงตัวของข้อต่อ พังผืด และกล้ามเนื้อชั้นตื้น ใช้เวลาประมาณ 20 นาที
6. เครื่องออกกำลังกาย — สำหรับส่วนต่าง ๆ ของร่างกายที่ต้องการฟื้นฟูหรือเพิ่มความแข็งแรง ได้แก่ เครื่องบริหารข้อไหล่ เครื่องบริหารขา ดัมเบล เป็นต้น โดยนักกายภาพบำบัดเป็นผู้แนะนำและฝึกสอนอย่างใกล้ชิด
7. อุปกรณ์เสริมพยุงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย — เช่น เสื้อพยุงกระดูกสันหลังส่วนคอ ส่วนอก ส่วนเอว กรณีบาดเจ็บ อุบัติเหตุ หรือกระดูกเสื่อม อุปกรณ์พยุงข้อ เช่น ที่พยุงเข่ากรณีเข่าเสื่อม ข้อเท้ากรณีข้อเท้าพลิกหรือแพลง ข้อศอกกรณีเอ็นข้อศอกอักเสบ ข้อมือกรณีเอ็นข้อมืออักเสบ มีพังผืด หรือหลังผ่าตัดพังผืดที่ข้อมือ

ขั้นตอนการรับบริการ

ผู้ป่วยนอก: พบแพทย์ที่แผนกผู้ป่วยนอก แพทย์สั่งการรักษาทางกายภาพบำบัด → เจ้าหน้าที่นำแฟ้มประวัติพร้อมผู้ป่วยส่งแผนกกายภาพ → ลงทะเบียนและนัดหมายวันเวลา → เข้ารับบริการตามนัด

ผู้ป่วยใน: แพทย์เจ้าของไข้ตรวจประเมินและส่งปรึกษากายภาพบำบัด → พยาบาลประสานงานนัดหมายวัน–เวลา → ผู้ป่วยรับบริการตามนัด